Rus ESPO Petrolü 120 Doları Aştı

Rus ESPO Petrolü, Çinli rafinerilerin artan alımları ve Orta Doğu’daki arz kesintileriyle varil başına 120 doların üzerine çıktı. Reuters’ın 18 Eylül tarihli haberine göre bu seviye, ESPO Blend için nisandan bu yana görülen en yüksek düzey oldu. Fiyat hareketi üç piyasa katılımcısının verdiği bilgiler ve hesaplanan verilerle ortaya kondu.

ESPO Petrolü İçin Rekor Prim

ESPO’nun ICE Brent’e göre primi de varil başına 20 ila 30 dolara ulaşarak rekor seviyelere çıktı. ICE Brent, fiziki petrol kargolarının fiyatlandırılmasında kullanılan temel göstergelerden biri; primin büyüklüğü ise kargonun özelliklerine ve teslimat zamanına göre değişiyor. Rusya’nın Urals petrolü de aynı hafta yaklaşık 110 dolar seviyesine ulaştı.

Bağımsız piyasa değerlendirmeleri, yükselişin yalnızca tek bir işlemin sonucu olmadığını gösterdi. S&P Global, 10 Eylül’de Çin’in Şandong bölgesine kasım teslimi ESPO kargolarında primin 20 doların üzerine çıktığını ve Kuzey Asya teslim fiyatının 105,01 dolara yükseldiğini bildirdi. Kuruluşun verilerine göre fiyat bir gün önce 99,79 dolardı; 30 Nisan’da görülen önceki zirve ise 110,03 dolar olarak kaydedildi.

Çin Talebi Ve Arz Baskısı

Çin, kış döneminde ısınma yakıtına yönelik talep artmadan önce rafinerilerinin ham petrol tedarikini güvenceye almak için Rusya’dan daha fazla alım yaptı. Suudi Arabistan ham petrolündeki aksaklıklar ve bölgedeki diğer kesintiler, Çinli işletmelerin besleme stoğu bulmakta zorlanabileceği endişesini artırdı. Bu ortamda Uzak Doğu’dan kısa deniz yoluyla taşınabilen ESPO, alıcılar için daha cazip bir seçenek haline geldi.

Alımlar Öne Çekildi

Çinli rafineriler ESPO kargolarını genellikle yükleme tarihinden bir veya iki ay önce alıyor. Ancak arzın daralacağı kaygısıyla alıcılar aralık yüklemeli programları daha erken bağladı; Çin’in devlete ait enerji şirketleri kasım ve aralık hacimlerinin büyük bölümünü topladı. Böylece ESPO’nun geleneksel alıcıları arasında bulunan küçük bağımsız rafinerilere daha az spot kargo kaldı ve bu işletmeler başka piyasalara yönelmek zorunda kaldı.

Orta Doğu Krizi Küresel Fiyatları Besliyor

Uluslararası Enerji Ajansı’nın eylül raporu, ağustosta Körfez üretiminin 10 milyon varilden fazlasının güvenlik riskleri nedeniyle kapalı kaldığını ve küresel petrol üretiminin aylık bazda 1,6 milyon varil düşerek günlük 100,1 milyon varile indiğini belirtti. Kurum, Kuzey Denizi Dated petrolünün ortalama fiyatının ağustosta 91 dolara yükseldiğini, 9 Eylül’de ise 113,48 dolara çıktığını açıkladı.

Bu tablo, ESPO fiyatındaki artışın Çin talebi ile sınırlı kalmadığını; savaş, deniz taşımacılığı ve arz güvenliği risklerinin aynı anda etkili olduğunu gösteriyor. ABD’de Rus petrolü alımlarına tarifeye izin verecek düzenleme de Hindistan ve Çin’e giden akışlar açısından belirsizlik yaratırken, bazı piyasa katılımcıları böyle bir adımın fiyatları daha da yukarı itebileceğini değerlendiriyor.