Güney Kore ABD Yatırım Paketi Teksas Enerji Projesiyle Şekilleniyor

Güney Kore ABD Yatırım Paketi, ilk somut enerji projesinin belirlenmesiyle yeni bir aşamaya girdi. Seul ve Washington, geçen yılki ticaret anlaşmasının ardından açıklanan 350 milyar dolarlık yatırım taahhüdünü projelere dönüştürmeye çalışıyor. Paketin 150 milyar dolarlık bölümü gemi inşa iş birliğine ayrılmış durumda. Geriye kalan 200 milyar dolarlık bölüm ise enerji, ileri teknoloji ve stratejik sektörlerdeki yatırımlar için planlanıyor.

Güney Kore ABD Yatırım Paketi: İlk proje Teksas’ta kurulacak

Parlamentoya sunulan plana göre ilk seçilen proje, Teksas’ın Encinal kentinde kurulması öngörülen büyük ölçekli, kombine çevrimli doğal gaz santrali. Tesisin kurulu gücü 6 gigavatın üzerinde olacak. Elektriğin, eyalette hızla büyüyen yapay zekâ veri merkezleri ile çip üretim tesislerinin artan talebini karşılaması hedefleniyor. Daha sonraki resmî proje bilgi notunda kapasite 6.472 megavat olarak verildi; ancak 22 Eylül’deki çerçevede öne çıkan ifade 6 gigavatın üzerindeki kapasiteydi.

Güney Kore’nin bu proje için 20 milyar doların üzerinde finansman sağlaması planlanıyor. Parlamento kaynaklarına aktarılan hesaplamaya göre yatırımın yaklaşık 20 yıl içinde 43 ila 45 milyar dolar arasında getiri üretmesi bekleniyor. Yonhap’ın aktardığı değerlendirmede projenin toplam değerinin 22,3 milyar dolar olduğu ve tahmini gelirin 45,4 milyar dolara kadar çıkabileceği belirtildi. Bu fark, nihai maliyet, finansman koşulları ve gelir hesabındaki varsayımların henüz kesinleşmediğini gösteriyor.

Ortaklık yapısı henüz net değil

Planın en tartışmalı noktalarından biri santralin mülkiyet ve finansman modeli. İlk taslağa göre Güney Kore projenin tüm finansmanını üstlenecek ve mülkiyet başlangıçta iki ülke arasında eşit paylaşılacak. Bununla birlikte, Amerikan tarafının uzun vadede yüzde 90 payı, Güney Kore’nin ise yüzde 10 payı alacağı bir yapı üzerinde durduğu bildirildi. Bu iki model arasındaki fark, anlaşmanın henüz imzalanmadığını ve ticari şartların görüşülmeye devam ettiğini ortaya koyuyor.

Santralin nihai yatırım kararı için Amerikan hükûmetindeki incelemelerin tamamlanması ve tarafların ek müzakereler yürütmesi gerekiyor. Bu nedenle 22 Eylül itibarıyla ortada uygulama takvimi kesinleşmiş bir ortak girişim değil, parlamentoya sunulmuş ilk proje seçimi bulunuyordu. Yatırımın Güney Kore’nin ABD’deki pazar erişimini genişletmesi beklenirken, risklerin ve getirilerin hangi oranda paylaşılacağı açık değildi.

Nükleer başlıkta sekiz reaktör planı

Paketin daha büyük bölümünü oluşturabilecek ikinci başlık, ABD’de sekiz büyük nükleer reaktör kurulmasına ilişkin taslak. Görüşmelerde altı reaktör için Westinghouse’un AP1000 teknolojisi, iki reaktör için ise Güney Kore tasarımı APR1400 kullanılması öngörülüyor. Reaktör başına yaklaşık 15 milyar dolarlık tahmin esas alınırsa nükleer bölüm yüz milyarlarca dolarlık yatırım çerçevesinde önemli bir paya ulaşabilir. Buna rağmen plan, 22 Eylül’de kesin yatırım kararı niteliği taşımıyordu.

APR1400 üniteleri inşa edilirse, Güney Kore tasarımı reaktörlerin ABD’deki ilk örnekleri olacak. Ancak teknoloji seçimi, fikrî mülkiyet düzenlemeleri, lisanslama, maliyet ve tarafların ticari payları gibi başlıklar çözülmüş değil. Güney Kore’nin Westinghouse’dan yüzde 5 ila 10 arasında pay alma seçeneği de görüşülüyor. Bu oranın oy hakkı sağlayabileceği ifade edilse de şirket değerlemesi, olası halka arz ve payın bedeli konusunda bağlayıcı bir sonuç açıklanmadı.

ABD Ticaret Bakanlığı’nın 30 Eylül’de yayımladığı resmî bilgi notu, daha sonraki aşamada nükleer planın 120 milyar dolarlık bir finansman çerçevesiyle ve iki APR1400 ile altı AP1000 ünitesini kapsayacak şekilde tanımlandığını gösterdi. Aynı belgede saha, takvim ve ticari şartların ayrı ayrı kesinleştirileceği belirtildi. Bu sonraki açıklama, 22 Eylül’de aktarılan planın yönünü destekliyor; fakat o tarihte nükleer projelerin tamamlandığı anlamına gelmiyor.

Alaska LNG ve diğer olası yatırımlar

Görüşülen diğer proje Alaska sıvılaştırılmış doğal gaz girişimine Güney Kore’nin katılımı. Yaklaşık 50 milyar dolar değer biçilen taslak, Alaska’nın kuzeyindeki gazın yaklaşık 1.300 kilometrelik boru hattıyla Nikiski’ye taşınmasını ve buradan Asya’ya ihraç edilmesini öngörüyor. Seul, projenin yüksek riskli olduğunu daha önce belirtmişti. Bu nedenle Güney Kore’nin girişimi yatırım mutabakatına bağlayıcı bir taahhüt koymadan dahil etmeye çalıştığı, nihai katılım kararının ise verilmediği aktarıldı.

Pakette kullanılmış nükleer yakıtın yeniden işlenmesine ilişkin bir ABD önerisi ile karbon yakalama, kullanma ve depolama projeleri de olası başlıklar arasında bulunuyor. Yakıt çalışmasının, Güney Kore’nin nükleer enerjili denizaltı programı ve yakıt tedariki hedefleriyle ilişkilendirildiği bildirildi. Bu alanlar siyasi ve hukuki izinlere bağlı olduğu için yatırım paketinin kesin parçaları olarak sunulmamalı.

Kesinleşen ve bekleyen noktalar

22 Eylül itibarıyla kesinleşen temel gelişme, Encinal’deki gaz santralinin 350 milyar dolarlık taahhüt kapsamında ilk proje olarak seçilmesiydi. Santralin kapasitesi, toplam değeri ve beklenen getirisi için açıklanan rakamlar birbirine yakın olsa da aynı değildi. Bunun nedeni, proje şartlarının müzakere edilmesi ve gelir tahminlerinin varsayımlara dayanması. Sekiz reaktör, Westinghouse payı, Alaska LNG, nükleer yakıt ve karbon yakalama başlıkları ise görüşme veya taslak aşamasında kaldı.

Dolayısıyla Güney Kore ABD Yatırım Paketi, tek seferde tamamlanmış bir yatırım anlaşması olarak değil, sırayla seçilecek projelerden oluşan bir uygulama süreci olarak okunmalı. Teksas santrali için mülkiyet oranı, finansman akışı ve nihai sözleşme açıklanmadıkça ekonomik sonuçlar kesin kabul edilemez. Nükleer bölüm için de saha, lisans, teknoloji ve ticari şartlar netleşmeden sekiz reaktör planını gerçekleşmiş yatırım gibi değerlendirmek yanıltıcı olur.