Çin Nadir Toprak Grubu, Shenghe’de Kontrol İçin Görüşüyor

Çin devletine ait China Rare Earth Group’un, Shenghe Resources’ta kontrol sağlayacak bir payı satın almak üzere görüşmeler yürüttüğü bildirildi. Böyle bir işlem, Çin’in nadir toprak elementleri sektöründeki kamu kontrolünü artırırken Shenghe’nin ABD’li MP Materials’taki yaklaşık yüzde 3’lük hissesini de dolaylı biçimde Çinli devlet grubunun etki alanına taşıyabilir. Ancak görüşmelerin varlığı ve olası işlem henüz kesinleşmiş değil; haberin yayımlandığı gün itibarıyla taraflardan açıklanmış bir anlaşma ya da takvim bulunmuyordu.

Shenghe: Görüşmeler sürüyor, sonuç belirsiz

Konuya yakın iki kişiye dayandırılan habere göre görüşmeler yılın başlarından beri devam ediyor. Kaynaklardan biri, China Rare Earth Group’un Shenghe’de kontrol sağlayacak bir pay istediğini söyledi. Kaynaklar, işlemin ne zaman duyurulacağı ya da tamamlanıp tamamlanmayacağı konusunda bilgi sahibi olmadıklarını belirtti. Bu nedenle olası devralma, tamamlanmış bir satın alma veya kesinleşmiş şirket kararı olarak değil, müzakere aşamasındaki bir ihtimal olarak değerlendiriliyor.

Shenghe Resources ise ayrı bir açıklamayla, yurt dışı medyada belirli bir nadir toprak şirketinin kontrol payını devralmayı ve şirketin yurt dışı varlıklarında dolaylı pay elde etmeyi planladığı yönündeki haberleri “gerçek dışı” olarak niteledi. Şirketin kontrol hissedarı olan Mineral Resources’ın Çok Amaçlı Kullanımı Enstitüsü’nün, yazılı soruya yanıtında kontrol payını dış taraflara devretme planı bulunmadığını bildirdiği aktarıldı. Bu açıklama, basına konuşan kaynakların ileri sürdüğü görüşme iddiasıyla çelişiyor; dolayısıyla haberin temelindeki plan kamuya açık biçimde doğrulanmış değil.

MP Materials ve stratejik boyut

Shenghe’nin MP Materials’ta yaklaşık yüzde 3 payı bulunuyor. ABD Savunma Bakanlığı, geçen yıl yaptığı yatırımın ardından MP’nin en büyük hissedarı konumuna gelmişti. Bu nedenle Shenghe’nin kontrolünün değişmesi halinde, bir Çin devlet şirketinin ABD savunma kurumunun da hissedar olduğu şirkette dolaylı bir ekonomik paya sahip olması gündeme gelebilir. Bununla birlikte, pay sahipliği tek başına operasyonel kontrol anlamına gelmiyor: MP Materials, Shenghe’nin veya Çin hükümetinin şirketin faaliyetlerini kontrol etmediğini daha önce defalarca ifade etti.

Olası bir devir, Çin’in nadir toprak madenciliği ve işleme sektörünü devlet denetiminde toplama yönündeki uzun süreli çabasını da ilerletebilir. Shenghe, ülkede madencilik ve rafinaj alanında önemli özel mülkiyet unsurları bulunan şirketlerden biri olarak öne çıkıyor. China Rare Earth Group ise 2021’de devlet işletmelerinin yeniden yapılandırılmasıyla kuruldu ve ülkenin ağır nadir toprak elementlerinde en büyük tedarikçisi olarak tanımlanıyor. Görüşmelerin başarıya ulaşması, sektördeki mülkiyet yapısının daha fazla kamu kontrolüne geçmesi anlamına gelebilir; fakat mevcut bilgiler bu sonucu kesinleştirmiyor.

İşlemin bir başka muhtemel etkisi, Shenghe’nin üretim kotalarına erişimi olabilir. Çin, madencilik, ergitme ve ayrıştırma kotalarını genellikle devlet işletmelerine veriyor; bu işletmeler de kotaları bağlı şirketlere dağıtıyor. Kaynaklardan biri, devlet grubuyla birleşmenin Shenghe’ye bu kotalara daha iyi erişim sağlayabileceğini öne sürdü. Bu izinler, küresel nadir toprak arzını izleyenler için önemli bir gösterge sayılıyor; Çin ise kotaları kamuya açık biçimde duyurmayı bıraktı.

Shenghe’nin uluslararası yatırımları da olası anlaşmanın kapsamına ilişkin soru işaretlerini artırıyor. Şirket geçen yıl Avustralyalı Peak Rare Earths’ü satın almıştı. Görüşmelere yakın kaynaklar, böyle bir devralma gerçekleşirse Shenghe’nin yurt dışındaki varlık ve iştiraklerinin nasıl ele alınacağını bilmediklerini söyledi.

China Rare Earth Group ile Çin Ticaret Bakanlığı yorum taleplerine yanıt vermedi. Sonuç olarak, kontrol değişikliği ve MP Materials üzerindeki dolaylı pay olasılığı stratejik açıdan dikkat çekse de, eldeki bilgiler yalnızca görüşmeleri ve taraflar arasındaki farklı açıklamaları ortaya koyuyor; tamamlanmış bir anlaşma bulunduğunu göstermiyor.