ABD ve Çin, 30 Milyar Dolarlık Mal İçin Tarife İndirimi ve Yapay Zekâ Diyaloğunda Uzlaştı

Washington’daki Görüşmelerin Sonucu

Washington’da tamamlanan üç günlük zirvenin ardından ABD ve Çin, karşılıklı 30 milyar dolarlık hassas olmayan mallar için tarife indirimi konusunda uzlaşıya vardı. İki ülke ayrıca yapay zekânın riskleri ve yararlarını düzenli biçimde ele alacak bir diyalog başlatma kararı aldı. Mutabakat, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ABD Başkanı Donald Trump’la görüşmesinin ardından her iki tarafın yaptığı açıklamalarla duyuruldu.

Beyaz Saray, anlaşmanın her iki yönde de 30 milyar dolarlık mal için daha elverişli tarife uygulamasına ilişkin tavsiyeler içerdiğini bildirdi. Açıklamalarda bunun kapsamlı bir ticaret anlaşması değil, ekonomik ekiplerin üzerinde çalışacağı yeni bir çerçeve olduğu görüldü. Taraflar aynı süreçte bir ticaret konseyi kurma ve Kuala Lumpur’daki önceki görüşmelerin sonuçlarını sürdürme konusunda da anlaştı.

Washington ile Pekin arasındaki ticaret ateşkesi, daha geniş bir anlaşma için zaman kazanmak amacıyla iki ay uzatılmıştı. Ateşkesin önceki bitiş tarihi 10 Kasım olarak açıklanmıştı; yeni mutabakat bu geçiş döneminde ekonomik temasların devam etmesini sağlayacak. Böylece liderlerin zirvesi, hemen yürürlüğe giren tek bir kapsamlı paket yerine, sonraki görüşmeler için birden fazla müzakere kanalı oluşturdu.

Tarife İndirimi Hangi Ürünleri Kapsıyor?

Beyaz Saray’ın listesine göre ABD’nin Çin’e göndereceği ürünler arasında tarım ürünleri, balık ve deniz ürünleri, kütük ve ahşap ürünleri, kozmetik ürünler ile tıbbi cihazlar bulunuyor. Bu kalemler, hassas olmayan mallar için daha elverişli tarife muamelesi önerisinin ABD ihracatı tarafını oluşturuyor. Tarafların açıkladığı toplam değer, her yön için 30 milyar dolar olarak verildi.

ABD’nin Çin’den ithalatında ise küçük ev aletleri, oyuncaklar, tatil süslemeleri ve çocuk oto koltukları gibi tüketici ürünleri öne çıktı. Liste, düzenlemenin belirli ürün gruplarına odaklandığını gösteriyor; açıklamalarda bütün ikili ticaretin aynı koşullara bağlandığı söylenmedi. Bu nedenle 30 milyar dolarlık rakam, karşılıklı olarak hassas olmayan mallar için oluşturulan çerçevenin büyüklüğünü ifade ediyor.

Yapay Zekâ İçin Yeni İletişim Kanalı

Tarife başlığından ayrı olarak iki hükümet, yapay zekânın sağlayabileceği yararları ve yaratabileceği riskleri görüşmek üzere resmi bir diyalog kuracak. Bir sonraki toplantının kasım ayında yapılması planlanıyor. Taraflar ayrıca yapay zekâyla bağlantılı olaylarda doğrudan iletişim kurulmasını sağlayacak ikili bir kanal oluşturacak.

Beyaz Saray, liderlerin ilgili teknolojiler için “yapay zekâ” yerine “süper zekâ” terimini kullanma konusunda anlaştığını açıkladı. Çin Dışişleri Bakanlığı da Washington’ın bu yeni ifadeyi kullanmasını değerli bulduğunu bildirdi. Bakanlık, teknoloji geliştikçe iki ülkenin temaslarını artırması ve yeni gelişmelere uygun ortak anlayış araması gerektiğini belirtti.

Bu başlık, iki ülke arasındaki rekabetin yalnızca gümrük vergileriyle sınırlı kalmadığını da ortaya koydu. Ticaret konseyi ekonomik sorunlar için kurumsal bir temas noktası sunarken, yapay zekâ kanalı teknoloji kaynaklı riskler ve acil durumlar için ayrı bir iletişim zemini oluşturacak. Her iki mekanizmanın ilk sınavı, açıklanan toplantıların ve temasların planlandığı takvimde yürütülmesi olacak.

Zirvenin Diğer Gündem Maddeleri

Washington ve Pekin, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği toplantısı ile G20 zirvesine ev sahipliği yapan tarafları karşılıklı olarak destekleme sözü verdi. Trump ve Şi’nin, diğer ülkenin ev sahipliği yapacağı toplantıya katılma niyetinde olduğu açıklandı. Bu düzenleme, liderler düzeyindeki temasların ticaret başlığının ötesinde sürdürülmesini amaçlıyor.

Görüşmelerde İran’ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdünü yerine getirmesi gerektiği de ifade edildi. İki taraf, hiçbir ülke veya kuruluşun uluslararası su yollarında transit geçiş ücreti koymaması gerektiği konusunda da aynı görüşü paylaştı. Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, ziyaretin istikrarlı ve yapıcı ilişkiyi güçlendirdiğini savundu.

İki Ülke İçin Sonraki Adımlar

ABD ve Çin’in duyurduğu çerçeve, daha büyük bir ticaret anlaşması için görüşmelerin süreceği mesajını taşıyor. İki aylık ateşkes uzatması, taraflara tarife uygulamalarının ayrıntılarını ve ekonomik ekiplerin tavsiyelerini görüşmek üzere ek süre veriyor. Ticaret konseyi de bu müzakerelerin liderler zirvesi dışında devam edebilmesi için yeni bir yapı sağlıyor.

Yakın vadede izlenecek iki tarih öne çıkıyor: ticaret konseyinin çalışmaya başlaması ve yapay zekâ diyaloğunun kasım ayındaki ilk toplantısı. Tarife indirimi kararının kapsamı, karşılıklı listelerin nasıl uygulanacağı ve süper zekâ kanalının hangi olaylarda kullanılacağı bu temaslarda netleşecek. Şimdilik tarafların ortak açıklamaları, ekonomik gerilimi yönetmek ve teknolojik riskler konusunda iletişimi açık tutmak için sınırlı fakat somut adımlar atıldığını gösteriyor.