AB Yaş Doğrulama Uygulaması Çocukların Sosyal Medya Erişimini Sınırlandıracak

Avrupa Komisyonu, çocukların çevrim içi güvenliğini artırmak amacıyla sosyal medya kullanımını yaşa göre kademelendiren EU KIDS Act teklifini 17 Eylül 2026’da açıkladı. Planın teknik araçlarından biri, kullanıcıların kimliğini platformlara açmadan yaş eşiğini kanıtlamasını hedefleyen AB Yaş Doğrulama Uygulaması olacak.

AB Yaş Doğrulama Uygulaması: Yaşlara Göre Kademeli Erişim

Teklif, 13 yaşından küçük çocukların sosyal medya hesabı açmasını ve bu hizmetlere doğrudan erişmesini engellemeyi öngörüyor. Komisyonun duyurusuna göre bu yaş grubuna, çocuklar için özel olarak tasarlanmış video paylaşım hizmetlerinde yalnızca ebeveyn ya da yasal vasi hesabı üzerinden sınırlı erişim sağlanabilecek. Bu modelde kişiselleştirilmiş akış ve arama özellikleri kapalı tutulacak.

13 ile 15 yaş arasındaki çocuklar için ebeveyn veya yasal vasi tarafından yönetilen sınırlı bir mini hesap planlanıyor. Bu hesaplarda ebeveyn denetimi sürekli açık olacak, özellikler kısıtlanacak ve günlük kullanım süresi en fazla bir saatle sınırlandırılacak. Gençler 15 yaşından itibaren kendi sosyal medya hesaplarını bağımsız biçimde açabilecek.

Yaş Kontrolünde Kimlik Gizliliği

AB Yaş Doğrulama Uygulaması, yaş kanıtını sosyal medya platformlarının kendisinden ayırmayı amaçlıyor. Kullanıcı uygulamayı telefonuna indirip pasaport, kimlik kartı, elektronik kimlik veya uygun bir üçüncü taraf doğrulamasıyla kurabilecek. Platforma kullanıcının adı, doğum günü ya da kimlik belgesi gönderilmeyecek; sistem yalnızca belirlenen yaş eşiğinin aşılıp aşılmadığına ilişkin bir yanıt verecek.

Avrupa Komisyonu, çözümün açık kaynaklı ve mahremiyeti koruyacak şekilde tasarlandığını bildiriyor. Teknik açıklamalara göre doğrulama tamamlandıktan sonra yaş kanıtını sağlayan kimlik hizmetiyle uygulama arasındaki iletişim sona erecek. Aynı kullanıcının farklı işlemlerinin birbirine bağlanmaması ve ziyaret edilen sitelerin izinin tutulmaması da hedefleniyor. Uygulama, çevrim içi pornografi, kumar veya alkol satışına ilişkin yasal yaş sınırlamalarında da kullanılabilecek.

Teklif Henüz Yürürlükte Değil

KIDS Act şu anda yürürlükte bir yasak değil. Teklifin yasalaşması için Avrupa Parlamentosu ile Avrupa Birliği Konseyi’nin metni incelemesi, müzakere etmesi ve nihai düzenleme üzerinde anlaşması gerekiyor. Bu nedenle yaş sınırlarının ne zaman uygulanacağı ve üye ülkelerdeki teknik kurulumun nasıl tamamlanacağı henüz kesinleşmiş değil.

Komisyon, yaş kontrolüne ek olarak çocukların kullandığı çevrim içi hizmetlerin güvenli tasarımla sunulmasını istiyor. Sonsuz kaydırma, aşırı kullanımı teşvik eden ödül mekanikleri ve uyku saatlerindeki bildirimler sınırlandırılacak; yabancılardan gelen istenmeyen temaslar engellenecek ve çocuk profilleri varsayılan olarak gizli olacak. Çocuklara yönelik yapay zekâ sohbet botları ve dijital arkadaşlar da varsayılan olarak kapalı tutulacak.

Komisyonun açıklamasına göre sosyal medya ve video paylaşım platformları yeni hesap açılırken yaş kontrolü yapmak zorunda olacak. Uygulama, devletlerin kendi dijital kimlik cüzdanlarına veya ulusal çözümlerine entegre edilebilecek; hedef, çözümün 2026 sonuna kadar Avrupa genelinde kullanılabilir hale gelmesi. Bu takvim üye ülkelerin teknik hazırlığına bağlı olduğu için kesin bir dağıtım tarihi anlamına gelmiyor.

Teklifin sorumluluğu yalnızca çocuklara ve ailelere yüklemesi amaçlanmıyor. Büyük çevrim içi platformların, çocuklar açısından güvenli olduklarını ve hizmetlerini güvenli tasarım ilkeleriyle kurduklarını göstermesi bekleniyor. Komisyon ayrıca ebeveynlere ekran süresi, iletişim izinleri ve zararlı içerik bildirimleri üzerinde daha fazla kontrol sağlayacak araçlar öngörüyor.

Planın mahremiyet hedefi güçlü olsa da yaş doğrulama teknik olarak tamamen aşılmaz bir bariyer değil. Komisyonun teknik açıklamalarında VPN gibi yöntemlerle kontrollerin dolanılmasının mümkün olabileceği kabul ediliyor. Bu nedenle teklif, tek başına bir uygulamaya değil, platformların güvenli tasarım ve çocuk koruma sorumluluklarına da dayanıyor.